English    Türkçe    فارسی   

2
1810-1834

  • ز آن همه میلش سوی خاک است کاو ** در سفر سودی نبیند پیش رو 1810
  • ’Tis from all that propensity of his towards earth that he sees before him no profit in the journey.
  • روی واپس کردنش آن حرص و آز ** روی در ره کردنش صدق و نیاز
  • His turning his face back is that greed and cupidity (of his); his turning his face to the Way is sincerity and supplication.
  • هر گیا را کش بود میل علا ** در مزید است و حیات و در نما
  • Every herb that has a propensity for (moving) upwards is in (the state of) increase and life and growth;
  • چون که گردانید سر سوی زمین ** در کمی و خشکی و نقص و غبین‏
  • When it has turned its head towards the earth, (it is) in (the state of) decrease and dryness and failure and disappointment.
  • میل روحت چون سوی بالا بود ** در تزاید مرجعت آن جا بود
  • When the propensity of your spirit is upwards, (you are) in (the state of) increase, and that (lofty) place is the place to which you will return;
  • ور نگون ساری سرت سوی زمین ** آفلی حق لا یحب الآفلین‏ 1815
  • But if you are upside down, (with) your head towards the earth, (then) you are one that sinks: God loves not them that sink.
  • پرسیدن موسی علیه السلام از حق تعالی سر غلبه‏ی ظالمان‏
  • How Moses, on whom be peace, asked the high God (to explain) the secret of the predominance of the unjust.
  • گفت موسی ای کریم کارساز ** ای که یک دم ذکر تو عمر دراز
  • Moses said, “O Bounteous Disposer, O Thou whom to commemorate for one moment is (worth) a long life,
  • نقش کژمژ دیدم اندر آب و گل ** چون ملایک اعتراضی کرد دل‏
  • I have seen the crooked, misshapen image in (the mould of) water and clay, and like the angels, my heart has raised an objection,
  • که چه مقصود است نقشی ساختن ** و اندر او تخم فساد انداختن‏
  • As to what is the purpose of making an image and casting therein the seed of corruption.
  • آتش ظلم و فساد افروختن ** مسجد و سجده کنان را سوختن‏
  • To kindle the fire of iniquity and corruption; to burn the mosque and those who bend low in prayer;
  • مایه‏ی خونابه و زردآبه را ** جوش دادن از برای لابه را 1820
  • To set boiling the source of bloody tears for the sake of (receiving) humble entreaties (from the suffering and oppressed)—
  • من یقین دانم که عین حکمت است ** لیک مقصودم عیان و رویت است‏
  • I know for certain that it is the essence of wisdom (on Thy part), but my aim is (to know this by) actual seeing and vision.
  • آن یقین می‏گویدم خاموش کن ** حرص رویت گویدم نه جوش کن‏
  • That certainty (of mine) says to me, ‘keep silence’; the craving for vision says to me, ‘Make a stir (and outcry).’
  • مر ملایک را نمودی سر خویش ** کاین چنین نوشی همی‏ارزد به نیش‏
  • Thou hast shown Thy secret to the angels, (namely) that such honey as this is worth the sting.
  • عرضه کردی نور آدم را عیان ** بر ملایک گشت مشکلها بیان‏
  • Thou hast displayed the Light of Adam manifestly to the angels, (so that all) the difficulties were explained.
  • حشر تو گوید که سر مرگ چیست ** میوه‏ها گویند سر برگ چیست‏ 1825
  • Thy Resurrection declares what is the secret of death: the fruits declare what is the secret of the leaves.”
  • سر خون و نطفه حسن آدمی است ** سابق هر بیشیی آخر کمی است‏
  • The secret of blood and seed is the excellence of Man; after all, inferiority is antecedent to every superiority.
  • لوح را اول بشوید بی‏وقوف ** آن گهی بروی نویسد او حروف‏
  • The ignorant (child) first washes the tablet, then he writes the letters upon it.
  • خون کند دل را و اشک مستهان ** بر نویسد بر وی اسرار آن گهان‏
  • (So) He (God) turns the heart into blood and abject tears, then He writes the (spiritual) mysteries upon it.
  • وقت شستن لوح را باید شناخت ** که مر آن را دفتری خواهند ساخت‏
  • At the time of washing the tablet (of the heart) one must recognise that it will be made into a book (of mysteries).
  • چون اساس خانه‏ای می‏افگنند ** اولین بنیاد را بر می‏کنند 1830
  • When they lay the foundation of a house (to rebuild it), they dig up the first foundation.
  • گل بر آرند اول از قعر زمین ** تا به آخر بر کشی ماء معین‏
  • (Also), people first fetch up clay from the depths of the earth in order that at last you may draw up flowing water.
  • از حجامت کودکان گریند زار ** که نمی‏دانند ایشان سر کار
  • Children weep piteously at cupping, for they know not the secret of the matter;
  • مرد خود زر می‏دهد حجام را ** می‏نوازد نیش خون آشام را
  • (But) a man, in sooth, gives the cupper gold and fondles the blood-drinking lancet.
  • می‏دود حمال زی بار گران ** می‏رباید بار را از دیگران‏
  • The porter runs to the heavy load: he snatches the load from others.