English    Türkçe    فارسی   

2
2910-2934

  • حکمت قرآن چو ضاله‏ی مومن است ** هر کسی در ضاله‏ی خود موقن است‏ 2910
  • The Wisdom of the Qur’án is like the true believer's stray camel: every one has certain (intuitive) knowledge of his own stray.
  • قصه‏ی آن شخص که اشتر ضاله‏ی خود می‏جست و می‏پرسید
  • Story of the person who was seeking after his stray camel and inquiring about it.
  • اشتری گم کردی و جستیش چست ** چون بیابی چون ندانی کان تست‏
  • (If) you have lost a camel and sought it busily, how should you not know,when you find it, that it is yours?
  • ضاله چه بود ناقه‏ای گم کرده‏ای ** از کفت بگریخته در پرده‏ای‏
  • What is the stray? A lost she-camel: (she has) fled from your herd into a veil (of concealment).
  • آمده در بار کردن کاروان ** اشتر تو ز آن میان گشته نهان‏
  • The caravaneers have begun to load, (but) your camel has disappeared from the midst (of the caravan).
  • می‏دوی این سو و آن سو خشک لب ** کاروان شد دور و نزدیک است شب‏
  • You are running to and fro with parched lips; the caravan is (now) far away, and night is near.
  • رخت مانده بر زمین در راه خوف ** تو پی اشتر دوان گشته به طوف‏ 2915
  • Your baggage is left on the ground, (lying) on the road of peril, (whilst) you are running about in search of the camel,
  • کای مسلمانان که دیده ست اشتری ** جسته بیرون بامداد از آخوری‏
  • Crying, “O Moslems, who has seen a camel which this morning escaped from a stable?
  • هر که بر گوید نشان از اشترم ** مژدگانی می‏دهم چندین درم‏
  • Whoever will tell (me) a clue to my camel, I will give so many dirhems as a reward (for the information).”
  • باز می‏جویی نشان از هر کسی ** ریش‏خندت می‏کند زین هر خسی‏
  • You are requesting clues from every one: every rascal is making a mock of you on this account,
  • کاشتری دیدیم می‏رفت این طرف ** اشتر سرخی به سوی آن علف‏
  • Saying, “We saw a camel going in this direction, a reddish camel (going) towards yonder pasturage.”
  • آن یکی گوید بریده گوش بود ** و آن دگر گوید جلش منقوش بود 2920
  • One (of them) says, “It was crop-eared,” and another says, “Its saddlecloth was embroidered.”
  • آن یکی گوید شتر یک چشم بود ** و آن دگر گوید ز گر بی‏پشم بود
  • One says, “The camel had (only) one eye,” and another says, “It (was suffering) from mange (and) had no hair.”
  • از برای مژدگانی صد نشان ** از گزافه هر خسی کرده بیان‏
  • For the sake of the reward every rascal, (speaking) at random, sets forth a hundred clues.
  • متردد شدن در میان مذهبهای مخالف و بیرون شو و مخلص یافتن‏
  • On being perplexed amidst discordant doctrines and finding (a means of) escape and deliverance.
  • همچنان که هر کسی در معرفت ** می‏کند موصوف غیبی را صفت‏
  • (This is) even as in the matter of knowledge (of God) every one describes (differently) the Unseen Object of description.
  • فلسفی از نوع دیگر کرده شرح ** باحثی مر گفت او را کرده جرح‏
  • The philosopher gives an explanation of another (a particular) kind; a scholastic theologian invalidates his statement;
  • و آن دگر در هر دو طعنه می‏زند ** و آن دگر از زرق جانی می‏کند 2925
  • And some one else jeers at both of them, while another hypocritically tires himself to death (trying to prove that he has real knowledge of God).
  • هر یک از ره این نشانها ز آن دهند ** تا گمان آید که ایشان ز آن ده‏اند
  • Each one (of them) gives these indications of the Way, in order that it may be supposed that they belong to that Village.
  • این حقیقت دان نه حق‏اند این همه ** نی بکلی گمرهانند این رمه‏
  • Know the truth to be this, (that) all these (various persons) are not in the right; nor (again) are this herd entirely astray,
  • ز انکه بی‏حق باطلی ناید پدید ** قلب را ابله به بوی زر خرید
  • Because nothing false is shown without the True: the fool bought (desired) spurious coin in the hope of (its being) gold.
  • گر نبودی در جهان نقدی روان ** قلبها را خرج کردن کی توان‏
  • If there were no current (genuine) coin in the world, how would it be possible to issue false coins?
  • تا نباشد راست کی باشد دروغ ** آن دروغ از راست می‏گیرد فروغ‏ 2930
  • Unless there be truth, how should there be falsehood? That falsehood receives brilliance (prestige and reputation) from truth.
  • بر امید راست کژ را می‏خرند ** زهر در قندی رود آن گه خورند
  • They buy (desire) the wrong in hope of (its being) the right: (if) poison go into a piece of sugar, then (and then only) they eat (poison).
  • گر نباشد گندم محبوب نوش ** چه برد گندم‏نمای جو فروش‏
  • If there be no savoury wheat, what shall he get who sells barley, pretending that it is wheat?
  • پس مگو کاین جمله دمها باطلند ** باطلان بر بوی حق دام دلند
  • Do not say, then, that all these utterances are false: the false (pretenders) are a snare to the heart on the ground of (because they give) hope of truth.
  • پس مگو جمله خیال است و ضلال ** بی‏حقیقت نیست در عالم خیال‏
  • Do not say, then, that all (this) is phantasy and error: without truth phantasy exists not in the world.