English    Türkçe    فارسی   

3
765-789

  • او چو ذوق راستی دید از کرام ** بی تکبر راستی را شد غلام 765
  • When he had tasted honesty from the noble, he without arrogance (humbly) became devoted to honesty.
  • دعوی طاوسی کردن آن شغال کی در خم صباغ افتاده بود
  • How the jackal which had fallen into the dyer’s vat pretended to be a peacock.
  • و آن شغال رنگ‌رنگ آمد نهفت ** بر بناگوش ملامت‌گر بکفت
  • (In the fashion) that parti-colored jackal came secretly and said, (with his lips) at the lobe of the rebuker’s ear,
  • بنگر آخر در من و در رنگ من ** یک صنم چون من ندارد خود شمن
  • “Prithee look at me and at my colour: truly the idolater possesses no idol like me.
  • چون گلستان گشته‌ام صد رنگ و خوش ** مر مرا سجده کن از من سر مکش
  • Like the flower-garden I have become many-hued and lovely: bow in homage to me, do not withdraw from me (in aversion).
  • کر و فر و آب و تاب و رنگ بین ** فخر دنیا خوان مرا و رکن دین
  • Behold my glory and splendour and sheen and radiance and colour! Call me the Pride of the World and the Pillar of the Religion!
  • مظهر لطف خدایی گشته‌ام ** لوح شرح کبریایی گشته‌ام 770
  • I have become the theatre of the Divine Grace, I have become the tablet on which the Divine Majesty is unfolded.
  • ای شغالان هین مخوانیدم شغال ** کی شغالی را بود چندین جمال
  • O jackals, take heed, do not call me a jackal: how should a jackal have so much beauty?”
  • آن شغالان آمدند آنجا بجمع ** همچو پروانه به گرداگرد شمع
  • Those jackals came thither en masse, like moths around the candle.
  • پس چه خوانیمت بگو ای جوهری ** گفت طاوس نر چون مشتری
  • “Say then, what shall we call thee, O creature of (pure) substance?” He replied, “ A peacock (brilliant) as Jupiter.”
  • پس بگفتندش که طاوسان جان ** جلوه‌ها دارند اندر گلستان
  • Then they said to him, “The spiritual peacocks have displays (with the Beloved) in the Rose-garden:
  • تو چنان جلوه کنی گفتا که نی ** بادیه نارفته چون کوبم منی 775
  • Dost thou display thyself like that?” “No,” said he: “not having gone into the desert, how should I tread (the valley of) Mina?”
  • بانگ طاووسان کنی گفتا که لا ** پس نه‌ای طاووس خواجه بوالعلا
  • “Dost thou utter the cry of peacocks?” “Nay,” said he. “Then, Master Bu’l-‘Alam thou art not a peacock.
  • خلعت طاووس آید ز آسمان ** کی رسی از رنگ و دعویها بدان
  • The peacock’s garment of honour comes from Heaven: how wilt thou attain thereto by means of colours and pretences?”
  • تشبیه فرعون و دعوی الوهیت او بدان شغال کی دعوی طاوسی می‌کرد
  • Comparison of Pharaoh and his pretence of divinity to the jackal which pretended to be a peacock.
  • همچو فرعونی مرصع کرده ریش ** برتر از عیسی پریده از خریش
  • Thou art even as Pharaoh, who bejeweled his beard and in his asinine folly soared higher than Jesus.
  • او هم از نسل شغال ماده زاد ** در خم مالی و جاهی در فتاد
  • He too was born of the generation of the she-jackal and fell into a vat of riches and power.
  • هر که دید آن جاه و مالش سجده کرد ** سجده‌ی افسوسیان را او بخورد 780
  • Every one who beheld his power and riches bowed down to him in worship: he swallowed the worship of the idle mockers (worldlings).
  • گشت مستک آن گدای ژنده‌دلق ** از سجود و از تحیرهای خلق
  • That beggar in tattered cloak became miserably drunken with the people’s worship and feelings of amazement.
  • مال مار آمد که در وی زهرهاست ** و آن قبول و سجده‌ی خلق اژدهاست
  • Riches are a snake, for therein are poisons; and popular favour and worship is a dragon.
  • های ای فرعون ناموسی مکن ** تو شغالی هیچ طاووسی مکن
  • Ah, do not assume a virtue (which thou dost not possess), O Pharaoh: thou art a jackal, do not in any wise behave as a peacock.
  • سوی طاووسان اگر پیدا شوی ** عاجزی از جلوه و رسوا شوی
  • If thou appear in the direction of the peacocks, thou art in capable of (their) display and thou wilt be put to shame.
  • موسی و هارون چو طاووسان بدند ** پر جلوه بر سر و رویت زدند 785
  • Moses and Aaron were as peacocks: they flapped the wings of display upon thy head and face.
  • زشتیت پیدا شد و رسواییت ** سرنگون افتادی از بالاییت
  • Thy foulness and disgrace were exposed, thou didst fall head-long from thy height.
  • چون محک دیدی سیه گشتی چو قلب ** نقش شیری رفت و پیدا گشت کلب
  • When thou sawest the touchstone, thou becamest black, like adulterated coin: the leonine figure vanished, and the dog was revealed.
  • ای سگ‌گرگین زشت از حرص و جوش ** پوستین شیر را بر خود مپوش
  • O foul mangy dog, through greed and exuberant insolence do not clothe thyself in the lion’s skin.
  • غره‌ی شیرت بخواهد امتحان ** نقش شیر و آنگه اخلاق سگان
  • The roar of the lion will demand from thee the test (of thy sincerity). The figure of a lion , and then the dispositions of dogs!
  • تفسیر ولتعرفنهم فی لحن القول
  • Explanation of (the text), And thou wilt surely know them in the perversion of their speech.