English    Türkçe    فارسی   

4
780-804

  • ای دو صد بلقیس حلمت را زبون ** که اهد قومی انهم لا یعلمون 780
  • Oh, two hundred (like) Bilqís are abased before thy clemency, for (thou sayest in the words of the Prophet), “(O God), guide my people, verily they know not.”
  • تهدید فرستادن سلیمان علیه‌السلام پیش بلقیس کی اصرار میندیش بر شرک و تاخیر مکن
  • How Solomon, on whom be peace, sent a threatening message to Bilqís, saying, "Do not think to persist in polytheism and do not make delay."
  • هین بیا بلقیس ورنه بد شود ** لشکرت خصمت شود مرتد شود
  • “Hark, Bilqís, come! Else, it will be bad (for thee): thy army will become thine enemy and will revolt.
  • پرده‌دار تو درت را بر کند ** جان تو با تو به جان خصمی کند
  • Thy chamberlain will destroy thy door: thy soul with (all) its soul will act as an enemy towards thee.”
  • جمله ذرات زمین و آسمان ** لشکر حق‌اند گاه امتحان
  • All the atoms of earth and heaven are God’s army, (as you will find out) on putting it to the test.
  • باد را دیدی که با عادان چه کرد ** آب را دیدی که در طوفان چه کرد
  • You have seen what the wind did to the people of ‘Ád, you have seen what the water did at the Deluge;
  • آنچ بر فرعون زد آن بحر کین ** وآنچ با قارون نمودست این زمین 785
  • How that vengeful Sea dashed on Pharaoh, and how this Earth behaved to Qárún (Korah);
  • وآنچ آن بابیل با آن پیل کرد ** وآنچ پشه کله‌ی نمرود خورد
  • And what those bábíl (swifts) did to the Elephant, and how the gnat devoured the skull of Nimrod;
  • وآنک سنگ انداخت داودی بدست ** گشت شصد پاره و لشکر شکست
  • And how a David hurled with his hand a stone (which) be came six hundred pieces and shattered an army,
  • سنگ می‌بارید بر اعدای لوط ** تا که در آب سیه خوردند غوط
  • Stones rained upon the enemies of Lot, so that they were sub merged in the black water,
  • گر بگویم از جمادات جهان ** عاقلانه یاری پیغامبران
  • If I relate the help given rationally to the prophets by the inanimate things of the world,
  • مثنوی چندان شود که چل شتر ** گر کشد عاجز شود از بار پر 790
  • The Mathnawí will become of such extent that, if forty camels carry it, they will be unable to bear the full load.
  • دست بر کافر گواهی می‌دهد ** لشکر حق می‌شود سر می‌نهد
  • The (infidel’s) hand will give testimony against the infidel will become an army of God, and will submit (to the Divine command).
  • ای نموده ضد حق در فعل درس ** در میان لشکر اویی بترس
  • O you that in your actions have studied to oppose God, you are in the midst of His army: be afraid!
  • جزو جزوت لشکر از در وفاق ** مر ترا اکنون مطیع‌اند از نفاق
  • Every part of you is an army of God in accord (with Him) they are obedient to you now, (but) not sincerely’.
  • گر بگوید چشم را کو را فشار ** درد چشم از تو بر آرد صد دمار
  • If He say to the eye, “Squeeze (torture) him,” eye-ache will wreak upon you a hundred vengeances;
  • ور به دندان گوید او بنما وبال ** پس ببینی تو ز دندان گوشمال 795
  • And if He say to the teeth, ‘Plague (him),” then you will suffer chastisement from your teeth.
  • باز کن طب را بخوان باب العلل ** تا ببینی لشکر تن را عمل
  • Open the (book of) Medicine and read the chapter on diseases, that you may see what is done by the army of the body.
  • چونک جان جان هر چیزی ویست ** دشمنی با جان جان آسان کیست
  • Since He is the Soul of the soul of everything, howls it a light matter to be hostile to the Soul of the soul?
  • خود رها کن لشکر دیو و پری ** کز میان جان کنندم صفدری
  • “Let alone the army of demons and genies who, (devoted to me) from the core of their hearts, cleave the ranks (of my enemies) for me.
  • ملک را بگذار بلقیس از نخست ** چون مرا یابی همه ملک آن تست
  • First, O Bilqís relinquish thy kingdom: when thou gainest me, all the kingdom is thine.
  • خود بدانی چون بر من آمدی ** که تو بی من نقش گرمابه بدی 800
  • When thou hast come to me, thou thyself wilt know that without me thou wert (as) a picture in the bath-house.”
  • نقش اگر خود نقش سلطان یا غنیست ** صورتست از جان خود بی چاشنیست
  • Even if the picture be the picture of a sultan or a rich man, it is a (mere) form: it has no savour (consciousness) of its own spirit.
  • زینت او از برای دیگران ** باز کرده بیهده چشم و دهان
  • Its beauty is for others: its eyes and mouth are open in vain.
  • ای تو در بیگار خود را باخته ** دیگران را تو ز خود نشناخته
  • O you who have devoted yourself (to contending with others) in strife, you have not known (discriminated) others from your self.
  • تو به هر صورت که آیی بیستی ** که منم این والله آن تو نیستی
  • You stop at every form that you come to, saying, “I am this.” By God, you are not that (form).