English    Türkçe    فارسی   

5
3765-3789

  • چشم را وا کرد پهن او سوی من  ** چشم گردانید و شد هوشم ز تن  3765
  • He opened his eyes wide at me: he rolled his eyes, and consciousness vanished from my body.
  • گردش چشمش مرا لشکر نمود  ** من ندانم گفت چون پر هول بود 
  • The rolling of his eyes seemed to me an army: I cannot describe how terrible it was.
  • قصه کوته کن کزان چشم این چنین  ** رفتم از خود اوفتادم بر زمین 
  • (Let me) cut the story short: from (fright at) those eyes I became so beside myself and fell to the ground.”
  • نصیحت مبارزان او را کی با این دل و زهره کی تو داری کی از کلابیسه شدن چشم کافر اسیری دست بسته بیهوش شوی و دشنه از دست بیفتد زنهار زنهار ملازم مطبخ خانقاه باش و سوی پیکار مرو تا رسوا نشوی 
  • How the champions (of Islam) counselled him, saying, “Since thou hast so little heart (courage) and stomach (pluck) that thou art made senseless by the rolling of a captive and pinioned infidel's eyes, so that the dagger drops from thy hand, take heed, take heed! Keep to the kitchen of the Súfí convent and do not go to battle lest thou incur public disgrace!”
  • قوم گفتندش به پیکار و نبرد  ** با چنین زهره که تو داری مگرد 
  • The party (of soldiers) said to him, “With such a stomach as thou hast, do not approach the (field of) battle and war.
  • چون ز چشم آن اسیر بسته‌دست  ** غرقه گشتی کشتی تو در شکست 
  • Since thou wert sunk and thy ship wrecked by the eye of that pinioned prisoner,
  • پس میان حمله‌ی شیران نر  ** که بود با تیغشان چون گوی سر  3770
  • How, then, amidst the onset of the fierce lions (champions), to whose swords the head (of an enemy) is like a ball,
  • کی توانی کرد در خون آشنا  ** چون نه‌ای با جنگ مردان آشنا 
  • Canst thou swim in blood, when thou art not familiar with the warfare of (brave) men?—
  • که ز طاقاطاق گردنها زدن  ** طاق‌طاق جامه کوبان ممتهن 
  • For the pounding noise made by fullers is banal in comparison with the clang of (swords when) smiting necks (on the battle-field).
  • بس تن بی‌سر که دارد اضطراب  ** بس سر بی‌تن به خون بر چون حباب 
  • (There thou wilt see) many a headless body that is (still) quivering, many a bodiless head (floating) on blood, like bubbles.
  • زیر دست و پای اسپان در غزا  ** صد فنا کن غرقه گشته در فنا 
  • In war, hundreds of death-dealing (heroes) are drowned under the legs of the horses in (a sea of) death.
  • این چنین هوشی که از موشی پرید  ** اندر آن صف تیغ چون خواهد کشید  3775
  • How will wits like these (of thine), which flew away from (fear of) a mouse, draw the sword in that battle-line?
  • چالش است آن حمزه خوردن نیست این  ** تا تو برمالی بخوردن آستین 
  • ’Tis war, not (a matter of) supping wheat-broth (hamza), that thou shouldst turn up thy sleeve to sup it.
  • نیست حمزه خوردن اینجا تیغ بین  ** حمزه‌ای باید درین صف آهنین 
  • ’Tis not (like) supping wheat-broth; here (on the field of battle) eye the sword! In this battle-line one needs a Hamza of iron.
  • کار هر نازک‌دلی نبود قتال  ** که گریزد از خیالی چون خیال 
  • Fighting is not the business of any faint-heart who runs away from a spectre (hallucination), like a (flitting) spectre.
  • کار ترکانست نه ترکان برو  ** جای ترکان هست خانه خانه شو 
  • ’Tis the business of Turks (Turkán), not of (women like) Tarkán. Begone! Home is the place for Tarkán: go home!”
  • حکایت عیاضی رحمه‌الله کی هفتاد غزو کرده بود سینه برهنه بر امید شهید شدن چون از آن نومید شد از جهاد اصغر رو به جهاد اکبر آورد و خلوت گزید ناگهان طبل غازیان شنید نفس از اندرون زنجیر می‌درانید سوی غزا و متهم داشتن او نفس خود را درین رغبت 
  • Story of ‘Iyádí, may God have mercy on him, who had taken part in seventy campaigns against the infidels and had always fought with his breast bare (unprotected by armour), in the hope that he might become a martyr; and how, despairing of that, he turned from the Lesser Warfare to the Greater Warfare and adopted the practice of (religious) seclusion; and how he suddenly heard the drums of the holy warriors, and the fleshly soul within him urged him violently to take the field; and how he suspected (the motives of) his fleshly soul in desiring this.
  • گفت عیاضی نود بار آمدم  ** تن برهنه بوک زخمی آیدم  3780
  • ‘Iyádí said, “Ninety times I came (into battle) unarmed, that perchance I might be (mortally) wounded.
  • تن برهنه می‌شدم در پیش تیر  ** تا یکی تیری خورم من جای‌گیر 
  • I went unarmed to meet the arrows, in order that I might receive a deep-seated (deadly) arrow-wound.
  • تیر خوردن بر گلو یا مقتلی  ** در نیابد جز شهیدی مقبلی 
  • None but a fortunate martyr attains unto (the happiness of) receiving an arrow-wound in the throat or any vital spot.
  • بر تنم یک جایگه بی‌زخم نیست  ** این تنم از تیر چون پرویز نیست 
  • No place in my body is without wounds: this body of mine is like a sieve from (being pierced with) arrows;
  • لیک بر مقتل نیامد تیرها  ** کار بخت است این نه جلدی و دها 
  • But the arrows never (once) hit a vital spot: this is a matter of luck, not of bravery or cunning.
  • چون شهیدی روزی جانم نبود  ** رفتم اندر خلوت و در چله زود  3785
  • When (I saw that) martyrdom was not the lot of my spirit, I went immediately into (religious) seclusion and (entered on) a forty days' fast.
  • در جهاد اکبر افکندم بدن  ** در ریاضت کردن و لاغر شدن 
  • I threw myself into the Greater Warfare (which consists) in practising austerities and becoming lean.
  • بانگ طبل غازیان آمد به گوش  ** که خرامیدند جیش غزوکوش 
  • (One day) there reached my ear the sound of the drums of the holy warriors; for the hard-fighting army was on the march.
  • نفس از باطن مرا آواز داد  ** که به گوش حس شنیدم بامداد 
  • My fleshly soul cried out to me from within: at morningtide I heard (its voice) with my sensuous ear,
  • خیز هنگام غزا آمد برو  ** خویش را در غزو کردن کن گرو 
  • (Saying), ‘Arise! ’Tis time to fight. Go, devote thyself to fighting in the holy war!’