English    Türkçe    فارسی   

5
5-29

  • لیک لقمه‌ی باز آن صعوه نیست  ** چاره اکنون آب و روغن کردنیست  5
  • But the falcon's mouthful is not that of the wagtail: now (therefore) recourse must be had to water and oil.
  • مدح تو حیفست با زندانیان  ** گویم اندر مجمع روحانیان 
  • ’Tis wrong to praise thee to the prisoners (of sensuality): I will tell (thy praise) in the assembly of the spiritual.
  • شرح تو غبنست با اهل جهان  ** هم‌چو راز عشق دارم در نهان 
  • ’Tis fraud to discourse of thee to the worldly: I will keep it hidden like the secret of love.
  • مدح تعریفست در تخریق حجاب  ** فارغست از شرح و تعریف آفتاب 
  • Praise consists in describing (excellent qualities) and in rending the veil (of ignorance): the Sun is independent of exposition and description.
  • مادح خورشید مداح خودست  ** که دو چشمم روشن و نامرمدست 
  • The praiser of the Sun is (really) pronouncing an encomium on himself, for (he says implicitly), “My eyes are clear and not inflamed.”
  • ذم خورشید جهان ذم خودست  ** که دو چشمم کور و تاریک به دست  10
  • To blame the Sun of the world is to blame one's self, for (it implies), “My eyes are blind and dark and bad.”
  • تو ببخشا بر کسی کاندر جهان  ** شد حسود آفتاب کامران 
  • Do thou pity any one in the world who has become envious of the fortunate Sun.
  • تو اندش پوشید هیچ از دیده‌ها  ** وز طراوت دادن پوسیده‌ها 
  • Can he ever mask it (the Sun) from (men's) eyes and (prevent it) from giving freshness to things rotten?
  • یا ز نور بی‌حدش توانند کاست  ** یا به دفع جاه او توانند خاست 
  • Or can they diminish its infinite light or rise in resistance to its power?
  • هر کسی کو حاسد کیهان بود  ** آن حسد خود مرگ جاویدان بود 
  • Whosoever is envious of (him who is) the World—verily, that envy is everlasting death.
  • قدر تو بگذشت از درک عقول  ** عقل اندر شرح تو شد بوالفضول  15
  • Thy dignity hath transcended intellectual apprehension: in describing thee the intellect has become an idle fool.
  • گر چه عاجز آمد این عقل از بیان  ** عاجزانه جنبشی باید در آن 
  • (Yet), although this intellect is too weak to declare (what thou art), one must weakly make a movement (attempt) in that (direction).
  • ان شیا کله لا یدرک  ** اعلموا ان کله لا یترک 
  • Know that when the whole of a thing is unattainable the whole of it is not (therefore to be) relinquished.
  • گر نتانی خورد طوفان سحاب  ** کی توان کردن بترک خورد آب 
  • If you cannot drink (all) the flood-rain of the clouds, (yet) how can you give up water-drinking?
  • راز را گر می‌نیاری در میان  ** درکها را تازه کن از قشر آن 
  • If thou wilt not communicate the mystery, (at least) refresh (our) apprehensions with the husk thereof.
  • نطقها نسبت به تو قشرست لیک  ** پیش دیگر فهمها مغزست نیک  20
  • (My) spoken words are (only) a husk in relation to thee, but they are a good kernel for other understandings.
  • آسمان نسبت به عرش آمد فرود  ** ورنه بس عالیست سوی خاک‌تود 
  • The sky is low in relation to the empyrean; else, in respect of the earth-mound, it is exceedingly high.
  • من بگویم وصف تو تا ره برند  ** پیش از آن کز فوت آن حسرت خورند 
  • I will tell thy description in order that they (my hearers) may take their way (towards thee) ere they grieve at the loss of that (opportunity).
  • نور حقی و به حق جذاب جان  ** خلق در ظلمات وهم‌اند و گمان 
  • Thou art the Light of God and a mighty drawer of the soul to God. His creatures are in the darkness of vain imagination and opinion.
  • شرط تعظیمست تا این نور خوش  ** گردد این بی‌دیدگان را سرمه‌کش 
  • Reverence is the necessary condition for this goodly Light to bestow a salve on these sightless ones.
  • نور یابد مستعد تیزگوش  ** کو نباشد عاشق ظلمت چو موش  25
  • The ready sharp-eared man gains the Light—he who is not in love with darkness like a mouse.
  • سست‌چشمانی که شب جولان کنند  ** کی طواف مشعله‌ی ایمان کنند 
  • The weak-eyed (bat-like) ones that go about at night, how shall they make a circuit round the Cresset of the Faith?
  • نکته‌های مشکل باریک شد  ** بند طبعی که ز دین تاریک شد 
  • Difficult subtle points of disputation are the chains of (hold in bondage) the nature that has become dark (blind) to the (true) Religion.
  • تا بر آراید هنر را تار و پود  ** چشم در خورشید نتواند گشود 
  • So long as he (such an one) decks out the warp and woof of (his own) cleverness, he cannot open his eyes to the Sun.
  • هم‌چو نخلی برنیارد شاخها  ** کرده موشانه زمین سوراخها 
  • He does not lift up branches (to the sky) like a date-palm: he has bored holes in the earth after the fashion of mice.