English    Türkçe    فارسی   


  • روزه‌داران را بود آن نان و خوان  ** خرمگس را چه ابا چه دیگدان 
  • The (delicious) bread and dishes of food are (reserved) for the fasters; for the horse-fly what difference is there between the soup and the trivet?
  • دگربار استدعاء شاه از ایاز کی تاویل کار خود بگو و مشکل منکران را و طاعنان را حل کن کی ایشان را در آن التباس رها کردن مروت نیست 
  • How the King (Mahmud) requested Ayáz for the second time, saying, “Explain thy case and solve the difficulty felt by the incredulous and censorious; for it is not (like thy) generosity to leave them in perplexity.”
  • این سخن از حد و اندازه‌ست بیش  ** ای ایاز اکنون بگو احوال خویش  3635
  • This topic is beyond limit and measure. “Now, O Ayáz, tell of thy ‘states.’
  • هست احوال تو از کان نوی  ** تو بدین احوال کی راضی شوی 
  • Thy states’ are from the mine of novelty” how shouldst thou be satisfied with these (vulgar) ‘states’?
  • هین حکایت کن از آن احوال خوش  ** خاک بر احوال و درس پنج و شش 
  • Hark, tell the story of those goodly ‘states’- dust (be thrown) upon the ‘states’ and lessons of the five (elements) and the six (directions)!”
  • حال باطن گر نمی‌آید بگفت  ** حال ظاهر گویمت در طاق وجفت 
  • If the inward “state” is not to be told, (yet) I will tell thee the outward “state” in a word or two,
  • که ز لطف یار تلخیهای مات  ** گشت بر جان خوشتر از شکرنبات 
  • (Namely), that by grace of the Beloved the bitternesses of death were made sweeter than sugar-cane to the soul.
  • زان نبات ار گرد در دریا رود  ** تلخی دریا همه شیرین شود  3640
  • If the dust from that sugar-cane should enter the sea, all the bitterness of the sea would become sweet.
  • صدهزار احوال آمد هم‌چنین  ** باز سوی غیب رفتند ای امین 
  • Even so a hundred thousand “states” came (hither) and went back to the Unseen, O trusted one.
  • حال هر روزی بدی مانند نی  ** هم‌چو جو اندر روش کش بند نی 
  • Each day’s “state” is not like (that of) the day before: (they are passing) as a  rive that hath no obstacle in its course.
  • شادی هر روز از نوعی دگر  ** فکرت هر روز را دیگر اثر 
  • Each day’s joy is of a different kind, each day’s thought makes a different impression.
  • تمثیل تن آدمی به مهمان‌خانه و اندیشه‌های مختلف به مهمانان مختلف عارف در رضا بدان اندیشه‌های غم و شادی چون شخص مهمان‌دوست غریب‌نواز خلیل‌وار کی در خلیل باکرام ضیف پیوسته باز بود بر کافر و ممن و امین و خاین و با همه مهمانان روی تازه داشتی 
  • Comparison of the human body to a guest-house and of the diverse thoughts to the diverse guests. The gnostic, acquiescing in those thoughts of sorrow or joy, resembles a hospitable person who treats strangers with kindness., like Khalíl (Abraham); for Khalíl’s door was always open to receive his guest with honour— infidel and true believer and trusty and treacherous alike; and he would show a cheerful face to all his guests.