English    Türkçe    فارسی   

1
827-851

  • چشم بند است این عجب یا هوش بند ** چون نسوزاند چنین شعله‌‌ی بلند
  • Is this a spell, I wonder, that binds the eye or the mind? How does such a lofty flame not burn?
  • جادویی کردت کسی یا سیمیاست ** یا خلاف طبع تو از بخت ماست‌‌
  • Has some one bewitched thee? Or is it magic, or is thy unnatural behaviour from our fortune?”
  • گفت آتش من همانم ای شمن ** اندر آ تو تا ببینی تاب من‌‌
  • The fire said: “I am the same, O idolator: come in, that thou mayst feel my heat.
  • طبع من دیگر نگشت و عنصرم ** تیغ حقم هم به دستوری برم‌‌ 830
  • My nature and element have not changed: I am the sword of God and by (His) leave I cut.
  • بر در خرگه سگان ترکمان ** چاپلوسی کرده پیش میهمان‌‌
  • The Turcoman dogs fawn at the tent-door before the guest,
  • ور به خرگه بگذرد بیگانه رو ** حمله بیند از سگان شیرانه او
  • But if any one having the face of a stranger pass by the tent, he will see the dogs rushing at him like lions.
  • من ز سگ کم نیستم در بندگی ** کم ز ترکی نیست حق در زندگی‌‌
  • I am not less than a dog in devotion, nor is God less than a Turcoman in life (living power).”
  • آتش طبعت اگر غمگین کند ** سوزش از امر ملیک دین کند
  • If the fire of your nature make you suffer pain, it burns by command of the Lord of religion;
  • آتش طبعت اگر شادی دهد ** اندر او شادی ملیک دین نهد 835
  • If the fire of your nature give you joy, (that is because) the Lord of religion puts joy therein.
  • چون که غم بینی تو استغفار کن ** غم به امر خالق آمد کار کن‌‌
  • When you feel pain, ask pardon of God:(Only) by command of the Creator is pain operative.
  • چون بخواهد عین غم شادی شود ** عین بند پای، آزادی شود
  • When He pleases, pain itself becomes joy; bondage itself becomes freedom.
  • باد و خاک و آب و آتش بنده‌‌اند ** با من و تو مرده با حق زنده‌‌اند
  • Air and earth and water and fire are (His) slaves: with you and me they are dead, but with God they are alive.
  • پیش حق آتش همیشه در قیام ** همچو عاشق روز و شب پیچان مدام‌‌
  • Before God, fire is always standing (ready to do His behest), writhing continually day and night, like a lover.
  • سنگ بر آهن زنی بیرون جهد ** هم به امر حق قدم بیرون نهد 840
  • If you strike stone on iron, it (the fire) leaps out: ’tis by God's command that it puts forth its foot.
  • آهن و سنگ ستم بر هم مزن ** کاین دو می‌‌زایند همچون مرد و زن‌‌
  • Do not strike together the iron and stone of injustice, for these two generate like man and woman.
  • سنگ و آهن خود سبب آمد و لیک ** تو به بالاتر نگر ای مرد نیک‌‌
  • The stone and the iron are indeed causes, but look higher, O good man!
  • کاین سبب را آن سبب آورد پیش ** بی‌‌سبب کی شد سبب هرگز ز خویش‌‌
  • For this (external) cause was produced by that (spiritual) cause: when did a cause ever proceed from itself without a cause?
  • و آن سببها کانبیا را رهبر است ** آن سببها زین سببها برتر است‌‌
  • And those causes which guide the prophets on their way are higher than these (external) causes.
  • این سبب را آن سبب عامل کند ** باز گاهی بی‌‌بر و عاطل کند 845
  • That (spiritual) cause makes this (external) cause operative; sometimes, again, it makes it fruitless and ineffectual.
  • این سبب را محرم آمد عقلها ** و آن سببها راست محرم انبیا
  • (Ordinary) minds are familiar with this (external) cause, but the prophets are familiar with those (spiritual) causes.
  • این سبب چه بود به تازی گو رسن ** اندر این چه این رسن آمد به فن‌‌
  • What is (the meaning of) this (word) “cause” (sabab) in Arabic? Say: “cord” (rasan). This cord came into this well (the world) by (Divine) artifice.
  • گردش چرخه رسن را علت است ** چرخه گردان را ندیدن زلت است‌‌
  • The revolution of the water-wheel causes the cord (to move), (but) not to see the mover of the water-wheel is an error.
  • این رسنهای سببها در جهان ** هان و هان زین چرخ سر گردان مدان‌‌
  • Beware, beware! Do not regard these cords of causation in the world as (deriving their movement) from the giddy wheel (of heaven),
  • تا نمانی صفر و سر گردان چو چرخ ** تا نسوزی تو ز بی‌‌مغزی چو مرخ‌‌ 850
  • Lest you remain empty and giddy like the (celestial) wheel, lest through brainlessness you burn like markh wood.
  • باد آتش می‌‌خورد از امر حق ** هر دو سر مست آمدند از خمر حق‌‌
  • By the command of God the wind devours (extinguishes) fire: both are drunken with the wine of God.