English    Türkçe    فارسی   

2
3491-3515

  • تا که را باشد خسارت زین فراق ** من خوشم جفت حق و با خلق طاق‏
  • Let us see who will be the loser by this separation! I am pleased, (being) paired (united) with God and singled (isolated) from (His) creatures.
  • نه مرا او تهمت دزدی نهد ** نه مهارم را به غمازی دهد
  • He does not accuse me of theft, He does not hand me over to (the mercy of) an informer.”
  • بانگ کردند اهل کشتی کای همام ** از چه دادندت چنین عالی مقام‏
  • The people in the ship cried out, “O noble chief, wherefore has such a high estate been given to thee?”
  • گفت از تهمت نهادن بر فقیر ** و ز حق آزاری پی چیزی حقیر
  • He answered, “For throwing suspicion on dervishes and offending God on account of a despicable thing (as ye have done)!
  • حاش لله بل ز تعظیم شهان ** که نبودم در فقیران بد گمان‏ 3495
  • God forbid! Nay, (it was) for showing reverence to (the spiritual) kings, inasmuch as I did not conceive ill thoughts against dervishes—
  • آن فقیران لطیف خوش نفس ** کز پی تعظیمشان آمد عبس‏
  • Those gracious dervishes of sweet breath (pure spirit), for whose magnification (the chapter of the Qur’án entitled) ‘Abasa was revealed.”
  • آن فقیری بهر پیچا پیچ نیست ** بل پی آن که بجز حق هیچ نیست‏
  • That dervishhood is not for the sake of (avoiding) entanglement (with the world); no, (it is) because nothing exists but God.
  • متهم چون دارم آنها را که حق ** کرد امین مخزن هفتم طبق‏
  • How should I hold in suspicion those whom God hath entrusted with the treasury of the Seventh Heaven?
  • متهم نفس است نه عقل شریف ** متهم حس است نه نور لطیف‏
  • The fleshly soul is suspect, not the sublime Reason: the senses are suspect, not the subtle Light.
  • نفس سوفسطایی آمد می‏زنش ** کش زدن سازد نه حجت گفتنش‏ 3500
  • The fleshly soul is a sophist: beat it constantly, for beating does it good, not arguing with it.
  • معجزه بیند فروزد آن زمان ** بعد از آن گوید خیالی بود آن‏
  • It sees a miracle (wrought by a prophet), and at the moment it glows (with belief); (but) afterwards it says, “’Twas (only) a phantasy;
  • ور حقیقت بودی آن دید عجب ** چون مقیم چشم نامد روز و شب‏
  • For if that wondrous sight was real, why did it not become abiding, day and night, in the eye?”
  • آن مقیم چشم پاکان می‏بود ** نه قرین چشم حیوان می‏شود
  • It is abiding in the eyes of the pure, (but) it does not haunt the eyes of animals (sensual men);
  • کان عجب زین حس دارد عار و ننگ ** کی بود طاوس اندر چاه تنگ‏
  • For the miracle is ashamed and scornful of these (bodily) senses: how should a peacock be (confined) in a narrow pit?
  • تا نگویی مر مرا بسیار گو ** من ز صد یک گویم و آن همچو مو 3505
  • Take heed not to call me garrulous: I say (only) one in a hundred, and that (one) like a hair.
  • تشنیع صوفیان بر آن صوفی که پیش شیخ بسیار می‏گوید
  • How some Súfís abused a certain Súfí, saying that he talked too much in the presence of the Shaykh.
  • صوفیان بر صوفیی شنعت زدند ** پیش شیخ خانقاهی آمدند
  • Some Súfís abused a certain Súfí, and came to the Shaykh of the convent,
  • شیخ را گفتند داد جان ما ** تو از این صوفی بجو ای پیشوا
  • And said to the Shaykh, “Demand justice for our souls from this Súfí, O Guide!”
  • گفت آخر چه گله ست ای صوفیان ** گفت این صوفی سه خو دارد گران‏
  • He said, “Why, what is the complaint, O Súfís?” He (their spokesman) replied, “This Súfí has three annoying habits:
  • در سخن بسیار گو همچون جرس ** در خورش افزون خورد از بیست کس‏
  • In speech he is garrulous as a bell; in eating he eats more than twenty persons;
  • ور بخسبد هست چون اصحاب کهف ** صوفیان کردند پیش شیخ زحف‏ 3510
  • And if he sleep, he is like the Men of the Cave.” (Thus) did the Súfís march to war (against him) before the Shaykh.
  • شیخ رو آورد سوی آن فقیر ** که ز هر حالی که هست اوساط گیر
  • The Shaykh turned his face towards that dervish, saying, “In every case that exists, take the middle (course).
  • در خبر خیر الأمور أوساطها ** نافع آمد ز اعتدال أخلاطها
  • (It is stated) in Tradition that the best things are the mean (those between the two extremes): the (four) humours are beneficial through being in equipoise.
  • گر یکی خلطی فزون شد از عرض ** در تن مردم پدید آید مرض‏
  • If by accident (any) one humour become excessive, disease appears in the human body.
  • بر قرین خویش مفزا در صفت ** کان فراق آرد یقین در عاقبت‏
  • Do not exceed in (any) quality him that is thy yoke-fellow, for that will assuredly bring about separation (between you) in the end.
  • نطق موسی بد بر اندازه و لیک ** هم فزون آمد ز گفت یار نیک‏ 3515
  • The speech of Moses was in measure, but even so it exceeded the words of his good friend.