English    Türkçe    فارسی   

6
3552-3576

  • بهر او بنهاده‌ام آن از دو سال  ** کرده‌ام من نذرها با ذوالجلال 
  • I laid it in store for him two years ago and vowed to the Almighty (that it should be his).
  • ور روا دارند چیزی زان ستد  ** بیست چندان خو زیانشان اوفتد 
  • And if they (my heirs) deem it permissible to take aught (for themselves), verily twentyfold loss will befall them.
  • گر روانم را پژولانند زود  ** صد در محنت بریشان بر گشود 
  • If they vex my spirit, a hundred doors of tribulation will at once be opened for them.
  • از خدا اومید دارم من لبق  ** که رساند حق را در مستحق  3555
  • I have good hope of God that He will cause the due (payment) to reach the person who has the right to it.”
  • دو قضیه‌ی دیگر او را شرح داد  ** لب به ذکر آن نخواهم بر گشاد 
  • He (the Khwája) unfolded two other matters to him (the bailiff), (but) I will not open my lips in mention of them,
  • تا بماند دو قضیه سر و راز  ** هم نگردد مثنوی چندین دراز 
  • In order that (these) two matters may remain secret and mysterious, and also that the Mathnawí may not become so very long.
  • برجهید از خواب انگشتک‌زنان  ** گه غزل‌گویان و گه نوحه‌کنان 
  • He (the bailiff) sprang up from sleep, (joyously) snapping his fingers, now singing love-songs and now making lament.
  • گفت مهمان در چه سوداهاستی  ** پای‌مردا مست و خوش بر خاستی 
  • The guest (the debtor) said, “In what mad fits are you (plunged)? O bailiff, you have risen intoxicated and merry.
  • تا چه دیدی خواب دوش ای بوالعلا  ** که نمی‌گنجی تو در شهر و فلا  3560
  • I wonder what you dreamed last night, O exalted one, that you cannot be contained in city or desert.
  • خواب دیده پیل تو هندوستان  ** که رمیدستی ز حلقه‌ی دوستان 
  • Your elephant has dreamed of Hindustán, for you have fled from the circle of your friends.”
  • گفت سوداناک خوابی دیده‌ام  ** در دل خود آفتابی دیده‌ام 
  • He replied, “I have dreamed a mad dream: I have beheld a sun in my heart.
  • خواب دیدم خواجه‌ی بیدار را  ** آن سپرده جان پی دیدار را 
  • In my dream I saw the wakeful Khwája, who gave up his life for vision (of God).
  • خواب دیدم خواجه‌ی معطی المنی  ** واحد کالالف ان امر عنی 
  • In my dream I saw the Khwája, the giver of things desired, (who was) one man like (equal to) a thousand if any (grave) affair happened.”
  • مست و بی‌خود این چنین بر می‌شمرد  ** تا که مستی عقل و هوشش را ببرد  3565
  • Drunken and beside himself, he continued to recount in this fashion till intoxication bereft him of reason and consciousness.
  • در میان خانه افتاد او دراز  ** خلق انبه گرد او آمد فراز 
  • He fell (and lay) at full length in the middle of the room: a crowd of people gathered round him.
  • با خود آمد گفت ای بحر خوشی  ** ای نهاده هوش‌ها در بیهشی 
  • (When) he came to himself, he said, “O Sea of bliss, O Thou who hast stored (transcendental) forms of consciousness in unconsciousness,
  • خواب در بنهاده‌ای بیداریی  ** بسته‌ای در بی‌دلی دلداریی 
  • Thou hast stored a wakefulness in sleep, Thou hast fastened (attached) a dominion over the heart to the state of one who has lost his heart.
  • توانگری پنهان کنی در ذل فقر  ** طوق دولت بسته اندر غل فقر 
  • Thou dost conceal riches in the lowliness of poverty, Thou dost fasten the necklace of wealth to the iron collar of poverty.”
  • ضد اندر ضد پنهان مندرج  ** آتش اندر آب سوزان مندرج  3570
  • Contrary is secretly enclosed in contrary: fire is enclosed in boiling water.
  • روضه اندر آتش نمرود درج  ** دخل‌ها رویان شده از بذل و خرج 
  • A (delightful) garden is enclosed in Nimrod's fire: revenues grow from giving and spending;
  • تا بگفته مصطفی شاه نجاح  ** السماح یا اولی النعمی رباح 
  • So that Mustafá (Mohammed), the King of prosperity, has said, “O possessors of wealth, munificence is a gainful trade.”
  • ما نقص مال من الصدقات قط  ** انما الخیرات نعم المرتبط 
  • Riches were never diminished by alms-giving: in sooth, acts of charity are an excellent means of attaching (wealth) to one's self.
  • جوشش و افزونی زر در زکات  ** عصمت از فحشا و منکر در صلات 
  • In the poor-tax is (involved) the overflow and increase of (one's) gold: in the ritual prayer is (involved) preservation from lewdness and iniquity.
  • آن زکاتت کیسه‌ات را پاسبان  ** وآن صلاتت هم ز گرگانت شبان  3575
  • The poor-tax is the keeper of your purse, the ritual prayer is the shepherd who saves you from the wolves.
  • میوه‌ی شیرین نهان در شاخ و برگ  ** زندگی جاودان در زیر مرگ 
  • The sweet fruit is hidden in boughs and leaves: the everlasting life is (hidden) under death.