English    Türkçe    فارسی   

1
282-306

  • Whatever a man does, the ape at every moment does the same thing that he sees done by the man.
  • هر چه مردم می‌‌کند بوزینه هم ** آن کند کز مرد بیند دم‌‌به‌‌دم‌‌
  • He thinks, “I have acted like him”: how should that quarrelsome-looking one know the difference?
  • او گمان برده که من کژدم چو او ** فرق را کی داند آن استیزه رو
  • This one (the holy man) acts by the command (of God), and he (the apish imitator) for the sake of quarrelling (rivalry). Pour dust on the heads of those who have quarrelsome faces!
  • این کند از امر و او بهر ستیز ** بر سر استیزه رویان خاک ریز
  • That (religious) hypocrite joins in ritual prayer with the (sincere) conformist (only) for quarrelling's sake, not for supplication. 285
  • آن منافق با موافق در نماز ** از پی استیزه آید نی نیاز
  • In prayer and fasting and pilgrimage and alms-giving the true believers are (engaged) with the hypocrite in (what brings) victory and defeat.
  • در نماز و روزه و حج و زکات ** با منافق مومنان در برد و مات‌‌
  • Victory in the end is to the true believers; upon the hypocrite (falls) defeat in the state hereafter.
  • مومنان را برد باشد عاقبت ** بر منافق مات اندر آخرت‌‌
  • Although both are intent on one game, in relation to each other they are (as far apart as) the man of Merv and the man of Rayy.
  • گر چه هر دو بر سر یک بازی‌‌اند ** هر دو با هم مروزی و رازی‌‌اند
  • Each one goes to his (proper) abiding-place; each one fares according to his name.
  • هر یکی سوی مقام خود رود ** هر یکی بر وفق نام خود رود
  • If he be called a true believer, his soul rejoices; and if (he be called) “hypocrite,” he becomes fierce and filled with fire (rage). 290
  • مومنش خوانند جانش خوش شود ** ور منافق تیز و پر آتش شود
  • His (the true believer's) name is loved on account of its essence (which is true faith); this one's (the hypocrite's) name is loathed on account of its pestilent qualities.
  • نام او محبوب از ذات وی است ** نام این مبغوض از آفات وی است‌‌
  • (The four letters) mím and wáw and mím and nún do not confer honour: the word múmin (true believer) is only for the sake of denotation.
  • میم و واو و میم و نون تشریف نیست ** لفظ مومن جز پی تعریف نیست‌‌
  • If you call him (the true believer) hypocrite, this vile name is stinging (him) within like a scorpion.
  • گر منافق خوانی‌‌اش این نام دون ** همچو کژدم می‌‌خلد در اندرون‌‌
  • If this name is not derived from Hell, then why is there the taste of Hell in it?
  • گرنه این نام اشتقاق دوزخ است ** پس چرا در وی مذاق دوزخ است‌‌
  • The foulness of that ill name is not from the letters; the bitterness of that sea-water is not from the vessel (containing it). 295
  • زشتی آن نام بد از حرف نیست ** تلخی آن آب بحر از ظرف نیست‌‌
  • The letters are the vessel: therein the meaning is (contained) like water; (but) the sea of the meaning is (with God)—with Him is the Ummu ’l-Kitáb.
  • حرف ظرف آمد در او معنی چو آب ** بحر معنی عنده أم الکتاب‌‌
  • In this world the bitter sea and the sweet sea (are divided)— between them is a barrier which they do not seek to cross.
  • بحر تلخ و بحر شیرین در جهان ** در میانشان برزخ لا یبغیان‌‌
  • Know that both these flow from one origin. Pass on from them both, go (all the way) to their origin!
  • وانگه این هر دو ز یک اصلی روان ** بر گذر زین هر دو رو تا اصل آن‌‌
  • Without the touchstone you will never know in the assay adulterated gold and fine gold by (using your own) judgement.
  • زر قلب و زر نیکو در عیار ** بی‌‌محک هرگز ندانی ز اعتبار
  • Any one in whose soul God shall put the touchstone, he will distinguish every certainty from doubt. 300
  • هر که را در جان خدا بنهد محک ** هر یقین را باز داند او ز شک‌‌
  • A piece of rubbish jumps into the mouth of a living man, and only when he ejects it is he at ease.
  • در دهان زنده خاشاکی جهد ** آن گه آرامد که بیرونش نهد
  • When, amongst thousands of morsels (of food), one little piece of rubbish entered (his mouth), the living man's sense (of touch or taste) tracked it down.
  • در هزاران لقمه یک خاشاک خرد ** چون در آمد حس زنده پی ببرد
  • The worldly sense is the ladder to this world; the religious sense is the ladder to Heaven.
  • حس دنیا نردبان این جهان ** حس دینی نردبان آسمان‌‌
  • Seek ye the well-being of the former sense from the physician; beg ye the well-being of the latter sense from the Beloved.
  • صحت این حس بجویید از طبیب ** صحت آن حس بخواهید از حبیب‌‌
  • The health of the former arises from the flourishing state of the body; the health of the latter arises from the ruin of the body. 305
  • صحت این حس ز معموری تن ** صحت آن حس ز تخریب بدن‌‌
  • The spiritual way ruins the body and, after having ruined it, restores it to prosperity:
  • راه جان مر جسم را ویران کند ** بعد از آن ویرانی آبادان کند