English    Türkçe    فارسی   

1
332-356

  • When one was broken, both vanished from sight: a man is made squint-eyed by (evil) propensity and anger.
  • چون یکی بشکست هر دو شد ز چشم ** مردم احول گردد از میلان و خشم‌‌
  • Anger and lust make a man squint-eyed, they change the spirit (so that it departs) from rectitude.
  • خشم و شهوت مرد را احول کند ** ز استقامت روح را مبدل کند
  • When self-interest appears, virtue becomes hidden: a hundred veils rise from the heart to the eye.
  • چون غرض آمد هنر پوشیده شد ** صد حجاب از دل به سوی دیده شد
  • When the cadi lets bribery gain hold of his heart, how should he know the wronger from the wretched victim of wrong? 335
  • چون دهد قاضی به دل رشوت قرار ** کی شناسد ظالم از مظلوم زار
  • The king, from Jewish rancour, became so squint-eyed that (we cry), “Mercy, O Lord, mercy (save us from such an affliction)!”
  • شاه از حقد جهودانه چنان ** گشت احول کالامان یا رب امان‌‌
  • He slew hundreds of thousands of wronged (innocent) believers, saying, “I am the protection and support of the religion of Moses.”
  • صد هزاران مومن مظلوم کشت ** که پناهم دین موسی را و پشت‌‌
  • How the vizier instructed the king to plot.
  • آموختن وزیر مکر پادشاه را
  • He had a vizier, a miscreant and ogler (deceiver), who by reason of (his exceeding) guile would tie knots on water.
  • او وزیری داشت گبر و عشوه‌‌ده ** کاو بر آب از مکر بر بستی گره‌‌
  • “The Christians,” said he, “seek to save their lives; they hide their religion from the king.
  • گفت ترسایان پناه جان کنند ** دین خود را از ملک پنهان کنند
  • Slay them not, for slaying (them) is useless: religion hath no smell, it is not musk and aloes-wood. 340
  • کم کش ایشان را که کشتن سود نیست ** دین ندارد بوی، مشک و عود نیست‌‌
  • The secret is concealed in a hundred coverings: its outward form is (in agreement) with thee, (but) the inward (reality) is (in) disagreement.”
  • سر پنهان است اندر صد غلاف ** ظاهرش با تست و باطن بر خلاف‌‌
  • The king said to him: “Tell (me), then, what is the (best) plan? What is the remedy against that deceit and imposture?—
  • شاه گفتش پس بگو تدبیر چیست ** چاره‌‌ی آن مکر و ان تزویر چیست‌‌
  • So that there may not remain a single Christian in the world, neither one whose religion is manifest nor one who is concealed.”
  • تا نماند در جهان نصرانیی ** نی هویدا دین و نی پنهانیی‌‌
  • “O king,” said he, “cut off my ears and hands, rip my nose and lips by bitter (cruel) decree;
  • گفت ای شه گوش و دستم را ببر ** بینی‌‌ام بشکاف و لب در حکم مر
  • Then bring me under the gallows, that an intercessor may plead for me. 345
  • بعد از آن در زیر دار آور مرا ** تا بخواهد یک شفاعت‌‌گر مرا
  • Do this deed in the place for (public) proclamation, on a highway where roads run in four directions.
  • بر منادی گاه کن این کار تو ** بر سر راهی که باشد چار سو
  • Then banish me from thy presence to a distant land, that I may cast mischief and confusion amongst them.
  • آن گهم از خود بران تا شهر دور ** تا در اندازم در ایشان شر و شور
  • How the vizier brought the Christians into doubt and perplexity.
  • تلبیس وزیر با نصارا
  • Then I will say (to them), ‘I am secretly a Christian. O God who knowest (all) things hidden, Thou knowest me.
  • پس بگویم من به سر نصرانی‌‌ام ** ای خدای راز دان می‌‌دانی‌‌ام‌‌
  • The king was informed of my (Christian) faith and from bigotry sought to take my life.
  • شاه واقف گشت از ایمان من ** وز تعصب کرد قصد جان من‌‌
  • I wished to hide my religion from the king and profess his religion, 350
  • خواستم تا دین ز شه پنهان کنم ** آن که دین اوست ظاهر آن کنم‌‌
  • (But) the king got a scent of my inmost beliefs, and my words were suspected (when I stood) before the king.
  • شاه بویی برد از اسرار من ** متهم شد پیش شه گفتار من‌‌
  • He said, “Your words are like a needle in bread (specious but pernicious); there is a window between my heart and yours.
  • گفت گفت تو چو در نان سوزن است ** از دل من تا دل تو روزن است‌‌
  • Through that window I have seen your (real) state: I see your state and will not heed your words.”
  • من از آن روزن بدیدم حال تو ** حال تو دیدم ننوشم قال تو
  • Had not the spirit of Jesus been my aid, he would in Jewish fashion have torn me to pieces.
  • گر نبودی جان عیسی چاره‌‌ام ** او جهودانه بکردی پاره‌‌ام‌‌
  • For Jesus' sake I would yield my life and give my head and lay on myself (confess) myriads of obligations to him. 355
  • بهر عیسی جان سپارم سر دهم ** صد هزاران منتش بر خود نهم‌‌
  • I do not grudge Jesus my life, but full well am I versed in the knowledge of his religion.
  • جان دریغم نیست از عیسی و لیک ** واقفم بر علم دینش نیک نیک‌‌