English    Türkçe    فارسی   

5
2886-2910

  • این نه مردانند اینها صورتند  ** مرده‌ی نانند و کشته‌ی شهوتند 
  • These (others) are not men, they are (mere) forms: they are dead with (desire for) bread and killed by appetite.
  • حکایت آن راهب که روز با چراغ می‌گشت در میان بازار از سر حالتی کی او را بود 
  • Story of the monk who went about with a lamp in the daytime in the midst of the bazaar because of the ecstasy which he had (in his heart).
  • آن یکی با شمع برمی‌گشت روز  ** گرد بازاری دلش پر عشق و سوز 
  • That person was going about in a bazaar in the daytime with a candle, his heart full of love and (spiritual) ardour.
  • بوالفضولی گفت او را کای فلان  ** هین چه می‌جویی به سوی هر دکان 
  • A busybody said to him, “Hey, O such-and-such, what are you seeking beside every shop?
  • هین چه می‌گردی تو جویان با چراغ  ** در میان روز روشن چیست لاغ 
  • Hey, why are you going about in search (of something) with a lamp in bright daylight? What is the joke?”
  • گفت می‌جویم به هر سو آدمی  ** که بود حی از حیات آن دمی  2890
  • He replied, “I am searching everywhere for a man that is alive with the life inspired by that (Divine) Breath.
  • هست مردی گفت این بازار پر  ** مردمانند آخر ای دانای حر 
  • Is there a man in existence?” “This bazaar,” said the other, “is full: surely they are men, O noble sage.”
  • گفت خواهم مرد بر جاده‌ی دو ره  ** در ره خشم و به هنگام شره 
  • He answered, “I want (one who is) a man on the two-wayed road—in the way of anger and at the time of desire.
  • وقت خشم و وقت شهوت مرد کو  ** طالب مردی دوانم کو به کو 
  • Where is (one who is) a man at the moment of anger and at the moment of appetite? In search of (such) a man I am running from street to street.
  • کو درین دو حال مردی در جهان  ** تا فدای او کنم امروز جان 
  • Where in the world is (one who is) a man on these two occasions, that I may devote my life to him to-day?”
  • گفت نادر چیز می‌جویی ولیک  ** غافل از حکم و قضایی بین تو نیک  2895
  • “You are seeking a rare thing,” said he; “but you take no heed of the (Divine) ordinance and destiny. Consider well!
  • ناظر فرعی ز اصلی بی‌خبر  ** فرع ماییم اصل احکام قدر 
  • You regard (only) the branch, you are unaware of the root: we are the branch, the ordinances of the (Divine) decree are the root.”
  • چرخ گردان را قضا گمره کند  ** صدعطارد را قضا ابله کند 
  • The (Divine) destiny causes the rolling sphere (of heaven) to lose its way; the (Divine) destiny makes a hundred Mercuries to be ignorant;
  • تنگ گرداند جهان چاره را  ** آب گرداند حدید و خاره را 
  • It makes the world of (our) contrivance to be straitened; it makes iron and hard rock to be (unresisting as) water.
  • ای قراری داده ره را گام گام  ** خام خامی خام خامی خام خام 
  • O thou who hast resolved upon the way (thou wilt go), step by step, thou art the rawest of the raw, the rawest of the raw, the rawest of the raw.
  • چون بدیدی گردش سنگ آسیا  ** آب جو را هم ببین آخر بیا  2900
  • Since thou hast seen the revolution of the millstone, come now, see also the water of the river.
  • خاک را دیدی برآمد در هوا  ** در میان خاک بنگر باد را 
  • Thou hast seen the dust rise into the air: amidst the dust see the wind.
  • دیگهای فکر می‌بینی به جوش  ** اندر آتش هم نظر می‌کن به هوش 
  • Thou seest the kettles of thought boiling: look with intelligence on the fire too.
  • گفت حق ایوب را در مکرمت  ** من بهر موییت صبری دادمت 
  • God said to Job, “I have graciously bestowed a (gift of) patience upon every hair of thee.
  • هین به صبر خود مکن چندین نظر  ** صبر دیدی صبر دادن را نگر 
  • Hark, do not pay so much regard to thy patience: thou hast seen (thy) patience, (now) look at (My) giving (thee) patience.”
  • چند بینی گردش دولاب را  ** سر برون کن هم ببین تیز آب را  2905
  • How long wilt thou behold the revolution of the water-wheel? Put forth thy head and behold the rapid water (that turns it).
  • تو همی‌گویی که می‌بینم ولیک  ** دید آن را بس علامتهاست نیک 
  • Thou wilt say, “I am beholding it”; but there are many good signs of (really) beholding it.
  • گردش کف را چو دیدی مختصر  ** حیرتت باید به دریا در نگر 
  • When thou hast taken a summary view of the circling movement of the foam, look upon the Sea if thou wantest (to feel) bewilderment.
  • آنک کف را دید سر گویان بود  ** وانک دریا دید او حیران بود 
  • He that regards the foam tells of the mystery, while he that regards the Sea is bewildered.
  • آنک کف را دید نیتها کند  ** وانک دریا دید دل دریا کند 
  • He that regards the foam forms intentions, while he that regards the Sea makes his heart (one with) the Sea.
  • آنک کفها دید باشد در شمار  ** و آنک دریا دید شد بی‌اختیار  2910
  • He that regards the foam-flakes is (engaged) in reckoning (and calculation), while he that regards the Sea is without (conscious) volition.