English    Türkçe    فارسی   

5
1837-1861

  • But, outside of my own exertion and action, beyond good and evil and religion and infidelity,
  • لیک بیرون از جهاد و فعل خویش  ** از ورای خیر و شر و کفر و کیش 
  • And beyond my feeble supplication and the fancy and imagination of myself or a hundred like me,
  • وز نیاز عاجزانه‌ی خویشتن  ** وز خیال و وهم من یا صد چو من 
  • Beyond living righteously or behaving disobediently—I had a (great) hope in Thy pure lovingkindness.
  • بودم اومیدی به محض لطف تو  ** از ورای راست باشی یا عتو 
  • I had hope in the pure bounty (flowing) from Thy spontaneous loving kindness, O Gracious Disinterested One. 1840
  • بخشش محضی ز لطف بی‌عوض  ** بودم اومید ای کریم بی‌عوض 
  • I turn my face back to that pure grace: I am not looking towards my own actions.
  • رو سپس کردم بدان محض کرم  ** سوی فعل خویشتن می‌ننگرم 
  • I turn my face towards that hope, for Thou hast given me existence older than of old.
  • سوی آن اومید کردم روی خویش  ** که وجودم داده‌ای از پیش بیش 
  • Thou gavest (me) existence, free of cost, as a robe of honour: I have always relied upon that (generosity).”
  • خلعت هستی بدادی رایگان  ** من همیشه معتمد بودم بر آن 
  • When he recounts his sins and trespasses, the Pure Bounty begins to show munificence,
  • چون شمارد جرم خود را و خطا  ** محض بخشایش در آید در عطا 
  • Saying, “O angels, bring him back to Us, for his inward eye has (ever) been (turned) towards hope. 1845
  • کای ملایک باز آریدش به ما  ** که بدستش چشم دل سوی رجا 
  • Like one who recks of naught, We will set him free and cancel all his trespasses.
  • لاابالی وار آزادش کنیم  ** وآن خطاها را همه خط بر زنیم 
  • (To say) ‘I reck not’ is permitted to that One (alone) who loses nothing by perfidy and (gains nothing) by probity.
  • لا ابالی مر کسی را شد مباح  ** کش زیان نبود ز غدر و از صلاح 
  • We will kindle up a goodly fire of grace, in order that no sin and fault, great or small, may endure—
  • آتشی خوش بر فروزیم از کرم  ** تا نماند جرم و زلت بیش و کم 
  • Such a fire that the least spark of the flame thereof is consuming (all) sin and necessity and free-will.
  • آتشی کز شعله‌اش کمتر شرار  ** می‌بسوزد جرم و جبر و اختیار 
  • We will set fire to the tenement of Man and make the thorns (in it) a spiritual garden of roses. 1850
  • شعله در بنگاه انسانی زنیم  ** خار را گلزار روحانی کنیم 
  • We have sent from the Ninth Sphere (the highest Heaven) the elixir (namely), He will rectify for you your actions.”
  • ما فرستادیم از چرخ نهم  ** کیمیا یصلح لکم اعمالکم 
  • What in sooth is Adam's (Man's) sovereignty and power of choice beside the Light of the Everlasting Abode?
  • خود چه باشد پیش نور مستقر  ** کر و فر اختیار بوالبشر 
  • His speaking organ is a piece of flesh; the seat of his vision is a piece of fat;
  • گوشت‌پاره آلت گویای او  ** پیه‌پاره منظر بینای او 
  • The seat of his hearing consists of two pieces of bone; the seat of his (intellectual) perception is two drops of blood, that is to say, the heart.
  • مسمع او آن دو پاره استخوان  ** مدرکش دو قطره خون یعنی جنان 
  • Thou art a little worm and art stuffed with filth; (yet) thou hast made a (great) display of pomp in the world. 1855
  • کرمکی و از قذر آکنده‌ای  ** طمطراقی در جهان افکنده‌ای 
  • Thou wert (originally composed) of seed: relinquish egoism! O Ayáz, keep in mind that sheepskin jacket!
  • از منی بودی منی را واگذار  ** ای ایاز آن پوستین را یاد دار 
  • The Story of Ayáz and his having a chamber for his rustic shoon and sheepskin jacket; and how his fellow-servants thought he had a buried treasure in that room, because the door was so strong and the lock so heavy.
  • قصه‌ی ایاز و حجره داشتن او جهت چارق و پوستین و گمان آمدن خواجه تاشانس را کی او را در آن حجره دفینه است به سبب محکمی در و گرانی قفل 
  • Impelled by sagacity, Ayáz hung up his sheepskin jacket and rustic shoon.
  • آن ایاز از زیرکی انگیخته  ** پوستین و چارقش آویخته 
  • Every day he would go into the private chamber, (saying to himself), “These are thy shoon: do not regard thy (present) eminence.”
  • می‌رود هر روز در حجره‌ی خلا  ** چارقت اینست منگر درعلا 
  • They (his rivals) said to the King (Mahmúd), “He has a chamber, and in it there is gold and silver and a jar (of treasure).
  • شاه را گفتند او را حجره‌ایست  ** اندر آنجا زر و سیم و خمره‌ایست 
  • He admits no one into it: he always keeps the door locked.” 1860
  • راه می‌ندهد کسی را اندرو  ** بسته می‌دارد همیشه آن در او 
  • The King said, “Oh, I wonder what in sooth that servant (of mine) has that is hidden and concealed from me.”
  • شاه فرمود ای عجب آن بنده را  ** چیست خود پنهان و پوشیده ز ما