English    Türkçe    فارسی   

4
2985-3009

  • Öyleyse saf ruhun harflerden kurtulması için pek çok belâlar çekmesi, pek anlayışlı olması lâzımdır. 2985
  • بس بلا و رنج بایست و وقوف ** تا رهد آن روح صافی از حروف
  • Fakat bazıları bu sesten büsbütün sağır kesilirler, bazıları ise daha yücedir, daha üstün olurlar!
  • لیک بعضی زین صدا کرتر شدند ** باز بعضی صافی و برتر شدند
  • Bu belâ Nil ırmağına benzer, iyilere sudur, kötülere kan!
  • هم‌چو آب نیل آمد این بلا ** سعد را آبست و خون بر اشقیا
  • Kim, sonu daha fazla görürse daha kutludur... daha ciddiyetle işe sarılır, ekin eker de daha fazla meyve toplar.
  • هر که پایان‌بین‌تر او مسعودتر ** جدتر او کارد که افزون دید بر
  • Çünkü bilir ki bu ekim dünyası, mahşere hazırlanmak, ahirette burada ektiğini toplamak, devşirmek için yaratılmıştır.
  • زانک داند کین جهان کاشتن ** هست بهر محشر و برداشتن
  • Hiçbir bağlantı yoktur ki yalnız o bağ için bağlansın... o bağlantı, bir ticaret elde etmek, bir kâr kazanmak içindir. 2990
  • هیچ عقدی بهر عین خود نبود ** بلک از بهر مقام ربح و سود
  • Dikkat edersen görürsün ki hiçbir münkirin inkârı, sırf inkâr için değildir...
  • هیچ نبود منکری گر بنگری ** منکری‌اش بهر عین منکری
  • Hasedinden düşmanı kahretmek, yahut üstün olmayı dilemek, kendini göstermek içindir.
  • بل برای قهر خصم اندر حسد ** یا فزونی جستن و اظهار خود
  • O üstünlük isteği de başka bir tamahladır... hâsılı mânalar olmadıkça suretlerin bir lezzeti olamaz!
  • وآن فزونی هم پی طمع دگر ** بی‌معانی چاشنی ندهد صور
  • İşte onun için “Neden bunu yapıyorsun?” diye sorarsın... çünkü suretler zeytin yağıdır mâna ışık.
  • زان همی‌پرسی چرا این می‌کنی ** که صور زیتست و معنی روشنی
  • Değilse bu “Neden” sözü neden? Çünkü suret, ancak o suret için olsaydı “Neden bunu yapıyorsun?” diye sormazdın ki! 2995
  • ورنه این گفتن چرا از بهر چیست ** چونک صورت بهر عین صورتیست
  • Bu “Neden” diye sormak, bir şey öğrenmek içindir... bundan başka bir suretle neden diye sormak kötüdür.
  • این چرا گفتن سال از فایده‌ست ** جز برای این چرا گفتن بدست
  • Ey emin adam, bunun faydası, sırrı bundan ibaretse neden hikmetini arıyorsun ya!
  • از چه رو فایده‌ی جویی ای امین ** چون بود فایده این خود همین
  • Göğün ve yer ehlinin suretleri, ancak bu suretler için yaratılmışsa bunda bir hikmet yoktur ki!
  • پس نقوش آسمان و اهل زمین ** نیست حکمت کان بود بهر همین
  • Bir hikmet sahibi yoksa bu tertip nedir... bir hikmet sahibi varsa işi nasıl boş ve abes olabilir?
  • گر حکیمی نیست این ترتیب چیست ** ور حکیمی هست چون فعلش تهیست
  • Doğru, yanlış, bir şey düşünmeksizin ne kimse hamama bir resim yapar, ne bir yeri boyar! 3000
  • کس نسازد نقش گرمابه و خضاب ** جز پی قصد صواب و ناصواب
  • Musa aleyhisselâm’ın Tanrı’ya “Neden halkı yarattın,sonrada onları helak adiyorsun?” diye sorması ve Tanrı’nın cevabı
  • مطالبه کردن موسی علیه‌السلام حضرت را کی خلقت خلقا اهلکتهم و جواب آمدن
  • Musa dedi ki: Ey soru hesap gününün sahibi Tanrı, yapıp düzdün, neden yine bozar yıkarsın?
  • گفت موسی ای خداوند حساب ** نقش کردی باز چون کردی خراب
  • Cana, canlar katan erler, dişiler yaratırsın... sonra bunları yıkar, mahvedersin; neden?
  • نر و ماده نقش کردی جان‌فزا ** وانگهان ویران کنی این را چرا
  • Tanrı dedi ki: Bu suali inkâr yüzünden, yahut gafletle ve nefsine uyarak sormuyorsun, biliyorum.
  • گفت حق دانم که این پرسش ترا ** نیست از انکار و غفلت وز هوا
  • Yoksa hoş görmez, gazap eder, bu soru yüzünden seni incitirdim.
  • ورنه تادیب و عتابت کردمی ** بهر این پرسش ترا آزردمی
  • Fakat bizim işlerimizdeki hikmetleri, varlık sırlarını araştırıyorsun... 3005
  • لیک می‌خواهی که در افعال ما ** باز جویی حکمت و سر بقا
  • Bunu bilip sonra da halka bildirmek ve her ham kişiyi bu suretle olgunlaştırmak istiyorsun.
  • تا از آن واقف کنی مر عام را ** پخته گردانی بدین هر خام را
  • Sen bunu biliyorsun ama halka da bildirmek için sormaktasın.
  • قاصدا سایل شدی در کاشفی ** بر عوام ار چه که تو زان واقفی
  • Çünkü bu sual yarı bilgidir. Hiç bilmeyen, bu bilgiden dışarıda kalan bu soruyu soramaz.
  • زآنک نیم علم آمد این سال ** هر برونی را نباشد آن مجال
  • Sual de bilgiden doğar, cevap da... nitekim diken de toprakla sudan biter, gül de!
  • هم سال از علم خیزد هم جواب ** هم‌چنانک خار و گل از خاک و آب