English    Türkçe    فارسی   

6
1476-1500

  • Zikir, fikri titretir, harekete getirir. Zikri bu donmuş fikre güneş yap.
  • ذکر آرد فکر را در اهتزاز  ** ذکر را خورشید این افسرده ساز 
  • İşin aslı cezp eder. Fakat kardeş , işten kalıp o cezbeyi bekleme.
  • اصل خود جذبه است لیک ای خواجه‌تاش  ** کار کن موقوف آن جذبه مباش 
  • Çünkü işi bırakmak , nazlanmaya benzer. Canıyla oynayan hiç nazlanabilir mi?
  • زانک ترک کار چون نازی بود  ** ناز کی در خورد جانبازی بود 
  • Oğul,ne kabul edilmeyi düşün, ne reddedilmeyi. Sen daima emri, nehyi gör, gözet.
  • نه قبول اندیش نه رد ای غلام  ** امر را و نهی را می‌بین مدام 
  • Derken cezbe kuşu , birden bire çerden çöpten yapılmış yuvasından uçar, görünüverir. Onu gördün mü sabah oldu demektir, mumu o vakit söndür. 1480
  • مرغ جذبه ناگهان پرد ز عش  ** چون بدیدی صبح شمع آنگه بکش 
  • Gözler , perdeleri delip hakikati görmeye başladı mı bu nur, onun nurudur artık. Bu nura sahip olan , dışa bakar, içi görür.
  • چشمها چون شد گذاره نور اوست  ** مغزها می‌بیند او در عین پوست 
  • Zerrede ebedî varlık güneşini görür, katrada bütün denizi.
  • بیند اندر ذره خورشید بقا  ** بیند اندر قطره کل بحر را 
  • Yine sofi hikâyesi,sofiyle kadı
  • بار دیگر رجوع کردن به قصه‌ی صوفی و قاضی 
  • Sofi dedi ki: Kafaya yenen bir sille yüzünden körcesine baş vermeye gelmez.
  • گفت صوفی در قصاص یک قفا  ** سر نشاید باد دادن از عمی 
  • Teslim hırkasını giyinmişim, bana sille yemek kolay gelir.
  • خرقه‌ی تسلیم اندر گردنم  ** بر من آسان کرد سیلی خوردنم 
  • Düşmanını pek arık gördü, ben de düşmanca bir yumruk vursam. 1485
  • دید صوفی خصم خود را سخت زار  ** گفت اگر مشتش زنم من خصم‌وار 
  • Kalay gibi eriyip akıverecek. Derken padişah kısas emredecek.
  • او به یک مشتم بریزد چون رصاص  ** شاه فرماید مرا زجر و قصاص 
  • Zaten çadır harap, direk kırık, yıkılmaya bahane arıyor.
  • خیمه ویرانست و بشکسته وتد  ** او بهانه می‌جود تا در فتد 
  • Bu ölü herif için kılıç altına gitmek, kısasa razı olmak yazıktır doğrusu, yazık dedi.
  • بهر این مرده دریغ آید دریغ  ** که قصاصم افتد اندر زیر تیغ 
  • Onu dövemediğinden kadıya götürmeyi kurdu.
  • چون نمی‌توانست کف بر خصم زد  ** عزمش آن شد کش سوی قاضی برد 
  • Çünkü kadı, Allahnın terazisidir. Kilesine şeytan hilesi giremez. 1490
  • که ترازوی حق است و کیله‌اش  ** مخلص است از مکر دیو و حیله‌اش 
  • O, hasetlerin, çekişlerin makasıdır. İki düşmanın savaşını, dedikodusunu keser.
  • هست او مقراض احقاد و جدال  ** قاطع جن دو خصم و قیل و قال 
  • Afsunu ,şeytanı şişeye hapseder. Kanunu, fitneleri yatıştırır.
  • دیو در شیشه کند افسون او  ** فتنه‌ها ساکن کند قانون او 
  • Tamahkâr düşman teraziyi görünce serkeşliği bırakır, onun hükmüne uyar.
  • چون ترازو دید خصم پر طمع  ** سرکشی بگذارد و گردد تبع 
  • Fakat terazi olmazsa çok bile versen payına razı olmaz.
  • ور ترازو نیست گر افزون دهیش  ** از قسم راضی نگردد آگهیش 
  • Kadı rahmettir, savaşı defeder, kıyametteki adalet denizinden bir katradır o. 1495
  • هست قاضی رحمت و دفع ستیز  ** قطره‌ای از بحر عدل رستخیز 
  • Karta, küçük ve ayağı kısa bile olsa denizin letafeti, ondan belli olur.
  • قطره گرچه خرد و کوته‌پا بود  ** لطف آب بحر ازو پیدا بود 
  • Gözündeki tozu temizledin mi bir katra’dan Dicle’yi görebilirsin.
  • از غبار ار پاک داری کله را  ** تو ز یک قطره ببینی دجله را 
  • Cüzüler küllerin haline tanıktır. Gün battıktan sonra batıda beliren kızıllık, güneşin varlığını bildirir.
  • جزوها بر حال کلها شاهدست  ** تا شفق غماز خورشید آمدست 
  • Allah “Güneş battıktan sonra batıda beliren kızıllığa and olsun” dediği zaman Ahmed’in cismine yemin etmiştir.
  • آن قسم بر جسم احمد راند حق  ** آنچ فرمودست کلا والشفق 
  • Karınca, bir tanecik buğdayı görüp harmanı anlasaydı hiç o bir tane buğdayın üstüne titrer miydi? 1500
  • مور بر دانه چرا لرزان بدی  ** گر از آن یک دانه خرمن‌دان بدی